Fotografías das Pontes  dos Peares no  río Miño.

Son tres pontes sobre o río Miño.

Fotografías:  de Secundino L., Google Earth e  Temha S.L.

As fotografías miñas corresponden

 a cinco días de distintos anos 2000, 2002,  2012,  2017, 2022.

Mapa de situación das pontes dos Peares sobre o río Miño. Falta a terceira ponte que está noutro mapa máis abaixo.

 

A Ponte de Ferro dos Peares

 

Coordenadas 42.454372   -7.730980

Fotografía do río Miño nos Peares ano 2002, inda non estaba feita a Ponte Feijóo

O río Miño nos Peares recibe o seu afluente máis importante: o río Sil. Din,  e con razón,  que "O río Miño leva a fama e o río Sil lle da a auga". Na fotografía o río Sil é o que ven pola esquerda. Esta fotografía non está actualizada,  é do ano 2012,  xa que hoxe,  ano 2017,  hai neste lugar unha ponte nova. Ver fotografía seguinte.

Os Peares é un pobo curioso: catro concellos, as casas da esquerda pertencen a  Nogueira de Ramuín (Ourense), as do centro da fotografía a Ferreira de Pantón (Lugo), as da dereita a Peroxa (Ourense) e inda hai outras que son as que divide o río Bubal que son de Carballedo (Lugo). Nunha fotografía máis abaixo explico ó tema dos catro concellos. Dous de Ourense e dous de Lugo.

Ou sexa catro concellos e dúas provincias. Tamén tres ríos e cinco pontes.

Curioso: conta un vello no relato "O burro dos Peares" que "...eiquí cando ornea un burro na Ponte do Sil escóitanse os orneos en catro concellos...".

Doado de entender o dito ademais de certo, a Ponte do Sil está xusto a esquerda da fotografía...

 

Na fotografía dos Peares xa se ve a nova ponte, a Ponte Feijóo que permite conectar a Nacional 120 coa estación dos Peares e así non ter que dar a volta,  os seus habitantes, eran cinco kms. por malas estradas, nada menos que para finalmente pasar  pola presa dos Peares, e coller a N-120.

Outra fotografía do río Miño xa coa nova Ponte Feijóo e neste caso pasando a Ponte de ferro dos Peares un mercancías cargado de madeira. Esta ponte de ferro está feita dende antes do ano 1880; penso que por maio de 1875 pudo quedar rematada, dicen que estaba proxectada seguindo a escola do inxeneiro Eiffel, pero hai dúbidas. Estas dúas pontes son as que están no río Miño e polo tanto no meu traballo.

A ponte ten sobre 150 m., 104 son de ferro,  e dispón  dun pequeno paso de peóns a dereita da fotografía, un espacio dun metro máis ou menos. Pintouse de azul fai uns anos xa que o principio pintárona de negro. Os piares son de pedra. O vano central ten 50 m.

Atrévome a dicir que esta Ponte de Ferro dos Peares xunto ca Ponte internacional de Tui son as dúas pontes máis importante que se fixeron no río Miño entre os séculos XIX, XX, e XXI.

Está Ponte tuvo a importancia incrible e única,  xa que permitiu, vía ferrocarril, chegar dende Galicia a Meseta no século XIX;  e a ponte internacional de Tui unir Galicia e Portugal, tamén no século XIX por ferrocarril.

Fotografía sacada dende a nova ponte, a Ponte de Feijóo. Enfrente o río Sil, coa ponte do Sil da que falaba o vello do ornear do burro...,, este día un pouco apagado xa que o encoro dos Peares no río Miño estaba turbinando a tope. Tanto o Miño como o Sil teñen encoros a 1,6  km. aproximadamente deste lugar.

Esta fotografía está sacada dende os Peares pero en terreno da Peroxa.

 

Nesta fotografía do río Miño nos Peares  hai no mismo centro a desembocadura dun terceiro río o río Búbal (ver onde se separan as árbores, onde tamén se ve un pouco dunha ponte (que cruza o río Búbal)  e un muíño marabilloso que hai no lugar, a Acea do Búbal). Pois ben,  a dereita da fotografía as casas son dos Peares pero o Concello xa é Carballedo  e a Provincia é Lugo.

A foto está sacada dende os Peares pero en Lugo, no terreno de Ferreira de Pantón.

Fotografía do ano 2002, na que se ven perfectamente os tres ríos, o río Búbal en primeiro término, que vai o río Miño. Enfrente a esquerda o río Sil. Fotografía tamén do autor da web.

Fotografía sacada dende os Peares pero en terrenos de Lugo, no concello de Carballedo.

Conozco moi ben ao río Miño, dende o nacemento en Meira ata a desembocadura entre Caminha e A Guarda, son 307,5 kms. marabillosos, si tuvera que quedarme con tres lugares de esos kms. diría: o nacemento no Pedregal de Irimia, Os Peares, e a desembocadura. Disfrutai polo tanto de Os Peares e outro día, visitades nesta misma páxina web os outros dous.

 

Nesta fotografía pode entenderse por qué o río Miño se considera o río Principal, tendo en conta o "principio de perceptoloxía" aplicada neste casos os ángulos na  confluencia dos dous ríos. Podedes ver a explicación no apartado de  Caixón de Sastre desta misma páxina web.

 

Río Miño. A liña de ferrocaril une Vigo con Ourense e Monforte de Lemos. As casas de arriba a esquerda pertenecen a Carballedo (Lugo).  As de abaixo a esquerda a Peroxa (Ourense). As da dereita a Ferreira de Pantón (Lugo). O tellado do centro a Nogueira de Ramuín (Ourense).

Por si non queda claro ó dos catro concellos, no dibuxo tendes unha liña discontinua que marca na parte de arriba Lugo e na de abaixo Ourense. En Lugo tendes de dereita a esquerda os concellos de Ferreira de Pantón e Carballedo. En Ourense o de Nogueira de Ramuín e A Peroxa.

Neste  fotografía, inda non estaba feita a Ponte de Feijóo, vese a Ponte de Ferro e a dereita o paso de peóns.

 A ponte de Feijóo veu a resolver entre outros o poder pasar a outra parte e viceversa por ese paso tan estreito e para moitos non moi doado. Nesta fotografía de xaneiro de 2022 vese mellor o paso de peóns a dereita da ponte, e tamén xa está feita a Ponte Feijóo.

Esta Ponte foi feita na década  1880-1890. A estación dos Peares foi inaugurada no ano 1884 e a proba de pesos da Ponte de Ferro  foi feita en 1888. Casi nada. Observar como a ponte, toda feita de ferro menos os piares, aproiase nos estribos de pedra e no centro en dous piares de pedra e leva como dúas patas de apoio, incrible. Foto de xaneiro de 2022, era a mediodía e saiu a sombra da ponte.

É curioso que a proba de pesos que se fixo o 18 de setembro de 1888 consistiu en poñer por riba da ponte: 4 cilindros de carretera, 2 carros cheos de pedras e 24 parellas de bois, en total 40 toneladas, e probaron que non se moverá pa baixo máis de medio cm.

Nesta fotografía, sacada dende a Ponte Feijóo en xaneiro de 2022, vese esos apoios nos estribos laterais, o da dereita vese moi ben, e tamén os apoios nos piares que por certo están no río. Toda unha obra de inxenería, ollo no ano 1888. Como farían?. O vano central que se ve ten 50 m. Creo que máis abaixo podedes leer os problemas que tuveron...

Aquí vese mellor o apoio nos piares. Incrible.

 

Outra vista dos Peares e a Ponte de Ferro. Río Miño.

 

Río Miño. Outra bonita vista, neste caso dende os Peares, en terreno de Ourense, concello de  Nogueira de Ramuín.

 

Río Sil entrando no río Miño. A estrada da esquerda leva a Santo Esteban de Ribas do Sil, o Ferrocarril subindo o río Sil a Monforte de Lemos. A fotografía está sacada dende a estrada que leva a Pombeiro. Por certo que Pombeiro ten unha igrexa marabillosa, unha auténtica xoia do románico, cunhas pinturas únicas...

No medio hai unha ponte, máis baixa, da antigua estrada de Ourense a Monforte. A ponte grande é da actual N-120.

O río Sil marca nos Peares a "Ribeira Sacra do Sil Ourensán" ou a "Ribeira sacra do Sil lucense" según pola beira que subamos. Calquera das dúas son auténticas xoias paisaxística e do románico. Un canón único

Fotografía do río Miño,  poucos metros por debaixo do encoro dos Peares. A partires deste punto está a "Ribeira Sacra do río Miño" cunha paisaxe incrible e un románico para ver e disfrutar. O Canón do río Miño é unha marabilla. Nesta vese a Ponte Feijóo.

Fotografía dende o pequeno mirador que hai subindo pola estrada á Peroxa, a fotografía é distinta as anteriores e permite ver o río Sil e ao comenzo do canón do mismo nome  de frente,  e o río Miño a esquerda e casi ver o encoro dos Peares, así como o comenzo do canón do río Mino.

Tamén as casas correspondentes os catro concellos.

Aquí estamos nos Peares pero o terreno pertence A Peroxa, concello de Ourense.

Outra fotografía da situación da ponte e que combina coa anterior. Enfrente o río Sil, e a esquerda ven o río Miño. Fotografía de xaneiro de 2022.

Poño algúns datos sobre a súa construcción:

..."Dibujo del puente sobre el Miño. La vista es mirando aguas abajo. Aparece sobre él el castillete, y junto a la pila izquierda, un caballete. Este y otros dibujos del viaducto y sus piezas y mecanismos para el lanzado están en la Revista de Obras Públicas nº 3 de 1875"...

Sobre a súa construcción fala este artigo que atopei en internet e que firma Julio Reboredo.  Seica tuveron moitos problemas para colocar a parte metálica central, por eso no dibuxo aparecen os andamios.

Poño a copia do texto no que fala na Ponte de Ferro dos Peares, estamos falando de decembro de 1874:

      ... "Así era. Y todo ello lo encontramos en la Revista de Obras Públicas nº 3 de 1875, entre sus páginas 29 y 34, en la que he podido leer y copiar sus imágenes gracias al buen hacer de mi amigo –y funcionario de ADIF– Fernando Rodríguez Rodríguez. El artículo que se publica en la revista tiene fecha de 25 de noviembre de 1874, va firmado por Joaquín López de Letona y tiene por título “El puente sobre el Miño en el ferro-carril de Galicia”. El ingeniero describe con todo lujo de detalles los pormenores técnicos de la operación, cuyos preparativos terminaron el día 9 de octubre. A la mañana siguiente comenzó a lanzarse el puente o, lo que es lo mismo, a correrse sobre rodillos desde la margen derecha del río (izquierda de la foto, derecha del dibujo). Se inició el lanzamiento de dos tramos del puente previamente unidos (de 42 y 22 m), a los que se cosería al día siguiente el tercero (de 38 m); así, sumando la parte visible del viaducto a los trozos empotrados, resultaban 104 metros de estructura de hierro, con un peso de 2 toneladas por metro lineal, es decir, unas 200 Tm o, lo que es lo mismo, 200.000 Kg. ¿Y cómo se empujaba tamaña mole? Pues con la fuerza de 16 hombres aplicada en cuatro tornos que, unidos a polipastos, constituyeron las máquinas que echaron a andar aquella montaña de hierro. Una vez el corrimiento alcanzó al día siguiente la primera pila, se detuvo la operación entre tanto cosían el tercer tramo a los dos que ya estaban unidos y se construía un caballete pegado a la pila izquierda (siempre según la marcha del río y el dibujo; en la foto es al contrario), en evitación de que la estructura, al estar lanzada y colgada en la mayor extensión del gran vano central, pudiera apoyarse en el caballete antes de alcanzar la pila para que no flectase demasiado. El cálculo fue que la cabeza del puente, antes de apoyarse en la segunda pila, tuviese una flecha máxima de 21 cm. El tiempo vino a estropear la buena marcha de las operaciones, porque se echó la lluvia y los operarios ni siquiera iban a trabajar, llegándose al 2 de noviembre sin que se hubiese avanzado en el lanzamiento; a partir de ahí, y salvo pequeños percances sin mayor trascendencia, continuaron corriendo el puente. Pero el día 3, cuando la cabeza estaba a 5 metros de la segunda pila, un rodillo lateral se rompió y, al poco tiempo, lo hizo el del otro lado. Es por este accidente, al que ya hemos visto que se alude en la prensa y que realmente lo hubo, por lo que decidieron afirmar la cabeza del puente con un castillete en evitación de oscilaciones; pero las obras no pudieron continuarse hasta que el tal castillete estuvo concluido, y eso acaeció en la tarde del día 14 de noviembre. En vista del fallo de los rodillos, se procedió a la sustitución de muchas otras piezas, de manera que el día 15, tras media jornada de faena, el puente estaba en su posición definitiva para bajarlo de los rodillos y apearlo en los estribos, operaciones estas que se hicieron sin problemas y en muy corto período de tiempo. La prórroga dada hasta el 30 de junio de 1874 a la Compañía iba sobrepasada en cinco meses, pero la opción de Manuel Vázquez de Parga, IV conde de Pallares, ya no era en ese momento la de deshacerse de la empresa, sino la de apremiarla para que acabase, por lo poco que quedaba para llegar a Lugo (aunque mucho para alcanzar Brañuelas, a donde no se llegaría en tren hasta 1883). De forma pesimista y dramática se expresaba en su página 2 El Ejemplo del 22 de diciembre de aquel año setenta y cuatro que ya acababa: «Obras como la del puente sobre el Miño que parecían una realidad, se han inutilizado». En efecto, el puente se había corrido, pero por aquellas fechas todavía no estaba rematado. Ya el 4 de marzo de 1875, en la página 2, el pesimista periódico coruñés recogía en su “Servicio telegráfico particular” que «Se anuncian disposiciones de la dirección de Obras públicas para abrir dentro de dos meses á la explotación la vía-férrea de Coruña a Lugo». Por eso al día siguiente, en igual página, decía que no iba a ser posible, a pesar de lo fácil que pudiera parecer: «falta balasto en la estension apróximada de 80 kilómetros, igualmente railes para 20 ó 30 y el puente sobre el Miño esta todavía sin asegurar». ..."

Os datos da ponte figuran na Revista de Inxenería  de obras Públicas, dos Inxeneiros de Camiños,  nº 3 de 1875. Tratarei de conseguila. De momento no 2022 está migrando contidos.

 

 

 

A Ponte Feijóo

 

Coordenadas da Ponte Feijóo 42.451571 , -7.733435

 

Dende o mismo mirador vese o río Miño e a nova ponte: "Ponte Feijóo". 

Leva o nome de Ponte Feijóo, así lle dice a xente dos Peares, xa que a súa construción debeuse ao Presidente da Xunta de Galicia, Alberto Núñez Feijóo,  que era quen gobernaba cando se deu a orden de facela, no 2016,  outro motivo foi a  súa vital necesidade, pero ademais a súa  familia é dos Peares, e  fora unha promesa...Foi de  vital necesidade para Os Peares, xa que para ir o barrio da Estación dos Peares ou o outro barrio como o do  río Búbal,  facía falta  dar a volta a Presa dos Peares.  E viceversa para pasar destos barrios e ir o outro lado que tamén é Os Peares, ou si se quere ir  a Ourense ou Lugo pola N-120  había que andar cinco kms. por malas e peligrosas estradas, sobre todo no inverno,  e dando unha volta que non tiña sentido. Inda por riba queda un quinto argumento, aquí comenza a Ribeira Sacra do Miño e do Sil; eu comenzo sempre as excursións, da Ribeira Sacra do río Sil nun muíño sensacional, o Míño da Acea,  que hai na desembocadura do río Búbal, pois ben, esta ponte é básica si se quere facer así.

Nesta foto que poño repetida vese a Ponte Feijóo a 150 m. da Ponte de Ferro.

Na fotografía, ao fondo,  vese a Ponte Feijóo. Pola marxen dereita do río Miño, baixe ata a desembocadura do río Búbal a 50 m. da Ponte de Ferro, río arriba.

Muíño da Acea do Búbal. Xa no río Búbal na misma desembocadura no Miño. Aquí comenzo eu a miñas visitas con amigos a Ribeira Sacra.

Presa que torna a auga para o muíño e para crear electricidade en tempos... Está a 100 m. río arriba do muíño.

Nese lugar hai un muíño, que foi en tempos o que daba a luz eléctrica a zona. Merece a pena velo. Ver as fotografías anteriores sacadas en xaneiro de 2022. Por certo estaba o muíño aberto xa que actualmente é restaurante.

Fotografía da ponte sacada do Google Earth.

A ponte ten 193.60 m de larga e 5.05 m. de ancha, ten cinco vanos todos asentados en piares de cemento armado.

Esta ponte foi posta en servicio o 20 de setembro do ano 2016, e foi unha promesa que fixo o Presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijóo,  naquel momento,  os seus paisanos nada menos que no ano 2005. Enhoraboa: promesa cumplida...

A ponte permite perfectamente pasar a xente e os automóviles. Son 5.05 m. de ancha, que permite pasar os peóns, ciclistas e tráfico en xeral. Fotografía de xaneiro de 2022.

Nesta fotografía sacada do Proxecto da ponte que fixo a empresa  Temha S.L., a empresa que fixo a ponte foi Atlántica,  vese o vano central, que seica ten  64 m.,  e que está asentado sobre  piares de cemento armado, logo ten por riba a estructura metálica que se ve, en forma de V.

Fotografía da ponte dende a parte de arriba, foto sacada en xaneiro de 2022, nun día de xiada que daba medo.

Ver todos os detalles do proxecto da ponte. Temha.S.L.

Moi interesante os detalles, xa que se demostra o que supuso facer así en V o vano principal con pezas de pouco máis de 30 m. e o mismo tempo que quedara ben a ponte no entorno marabilloso dos Peares. Conseguírono...

Outra fotografía sacada do Proxecto de Temha S.L., vese a ponte xa rematada no luscofusco.

Por certo descoñecía que esta ponte se fixo onde estaban antiguamente as barcas do Coitelo, que eran as que permitían pasar dun lado a outro nos Peares.

Nesta zona estaban as barcas dos Peares. No Coitelo. Fotografía que puxen no meu traballo sobre o libro "Un verán en Galicia" que escribiu a inglesa Catherine  Gasquoine en 1911 cando pasou uns días pescando neste lugar co seu marido. Ver o meu texto neste link. Descoñezo ao autor desta sensacional fotografía.

Por certo a fotografía  que puso C. Gasquoine no seu libro era esta:

Fotografía de Catherine Gasquoine. 1911. Os Peares. A zona do Coitelo onde se fixo a ponte no 2016. Fotografía sacada do libro "Un verán en Galicia", editado en galego por Galaxia, unha xoia...Ver a bibliografía desta páxina web. Observar que xa estaba feita a ponte do ferrocarril e tamén a ponte para cruzar por estrada o río Sil, este -ultimo é do século XIX e por el pasaba a antigua estrada de Ourense a Monforte C-546..

A carón da ponte tamén se fixo unha senda peatonal de 300 m. que une a Ponte e os barrios da vila pola marxen esquerda do río. A senda vese na fotografía, e neste punto pode seguirse pola parte esquerda ata a ponte ou baixar seguindo o río, quizás sería interesante seguir a senda río abaixo uns metros, o río nesa parte ten un coiñal marabilloso.

Este é o coiñal, sería prolongar pola parte esquerda a senda que fixeron e rematar cunha pequena área recreativa, é unha idea. A zona é única.

 

Dende a Ponte Feijóo vese esta vista río arriba, a dereita desemboca o río Sil. O lugar é espectacular e inda por riba aquí comenza a Ribeira Sacra do Sil e indo río arriba a 1,5 km. a ribeira Sacra do Miño, por eso eu falo de que nos Peares empeza a Ribeira Sacra, da que estamos pedindo en decembro de 2021 que sexa Patrimonio da humanidade. Que menos...

 

 

 

 

A Ponte da Presa dos Peares.

 

Aquí pode verse a Ponte da Presa dos Peares.

Coordenadas 42.465233 , -7 723776

Ponte da Presa dos Peares, ata fai moi pouco era a única para pasar en automovil dun barrio a outro do pueblo dos Peares. Unha volta bastante grande. Fotografía de Google Earth.

Presa do Peares na enchenta do 2000.

A alternativa que tiñan nos barrios da estación e o barrio do río Bubal nos Peares era achegarse ata presa dos Peares que se ve na fotografía anterior e logo unha vez pasada facer inda uns kms. para chegar a N-120, kms. que estaban de pena xa que a estrada está moi abandonada. Total cinco kms. que aforraron.

A presa pode ser considerada como unha ponte máis do río Miño.

Digamos a Ponte da Presa dos Peares.

        Volver á río Miño                     Volver a  río Miño  

Volver a pontes do río Miño