GALICIA 2020

  XOSÉ BENITO REZA

 ( Enxeneiro da Consellería de medio Ambiente en Ourense)

ALGÚNS ASPECTOS DA POLÍTICA AMBIENTAL GALEGA.

"As minicentrais na Galicia do 2020"

 

 

Extracto do traballo anterior sobre Minicentrais.

As fotografías e os comentarios debaixo das mismas son do autor da www, e espero que sirvan como complemento o texto.

OURENSE 17/01/2001.

 


 

ALGÚNS ASPECTOS DA POLÍTICA AMBIENTAL GALEGA.

Xosé Benito Reza.

 

     

( Minicentral do río Deva en Ourense. Observar o tamaño da presa para, prácticamente un regato. O Caudal ecolóxico incrible.)

 

   Sen embargo, e malia o sinalado anteriormente, é hoxe o sector enerxético o que está a xerar máis alarma social e fervenzas de tinta nos medios de comunicación. A política do Plan Enerxético Nacional para 1991-2000 ía dirixida efectivamente á procura do dificil equilibrio entre os diferentes obxectivos a conseguir: potenciación dos recursos autóctonos, diversificación, minimixación de custos e protección ambiental; en particular de cara á promoción de enerxías limpas e renovables. Malia o dito, este obxectivo xeral está moi lonxe de acadarse na situación actual. A política de minicentrais hidroeléctricas, baseada en primeira instancia nos obxectivos anteriormente expostos, presupón a construcción de máis de 300 destas instalacións na nosa comunidade autónoma con potencia de 5.000 Kwh, e cun apoio político e económico que non se lle escapa a ninguén por parte das institucións autonómicas e estatais. Supoño que ninguén dubida, en principio, da bondade dos obxectivos sinalados por canto pretenden, como se dixo, a promoción de enerxías limpas e alternativas a, por exemplo, centrais nucleares ou térmicas, con emisións de xofre e CO2 causantes da chamada chuvia ácida que tantos problemas está a xerar nos bosques de Europa Central ou do efecto invernadoiro pola queima de combustibles fósiles. Sen embargo, á vista da importante producción enerxética xerada nos grandes encoros galegos xestionados por Fenosa, Iberdrola ou Endesa, á vista dos estragos ambientais producidos por estes últimos nos ríos do noso país -outrora salmoneiros-, e á vista do importe do recibo da luz que lle pasan a cada galego, un pregúntase necesariamente se en verdade estes innumerables proxectos son tan inocuos e beneficiosos, e se en verdade é preciso que a sociedade galega teña que asumir no futuro 2020 todos os custos ambientais derivados sa súa implantación. En primeiro lugar está claro que o sector é e debe ser a nivel do estado moi activo e inquedo por canto conta cun apoio institucional que xa lle gustaría ter a outros sectores deprimidos da nosa economía, con 334.000 millóns de pesetas do Plan Enerxético Nacional considerado como unha estratexia de Aforro e Eficiencia Enerxética, e conta ademais con importantes e eficaces avances tecnolóxicos con equipos normalizados e telemandos.

(Minicentral do Deva na Cañiza. Non ten escalas. As fervenzas situadas a 500 metros quedan para o arrastre cando turbina.)

 

 Ademais as innumerables correntes fluviais que surcan o noso territorio en todas as direccións converten a Galicia nun paraiso de primeira orde para calquer promotor, con 1.643 Kms de rede fluvial contando só os cursos principais dos 25 primeiros ríos do país. Estos feitos e realidades supuxeron xa, no primeiro intre, que Galicia se vira como a galiña dos ovos de ouro para múltiples empresas, tanto foráneas como autóctonas de nova creación, empresas que entraron en guerra total para ver quén delas acadaba a parte do león. A maior abondamento, este sector, ó contrario do que sucede co mineiro, xerador de beneficios a sociedade, pois traballa en terra allea que ten que pagar e xera un importante nivel de man de obra, emprega un ben público que é a auga e a penas dá traballo dada a intensa automatización. Por último resulta extremadamente tranquilizador para o promotor saber que toda a producción enerxética vai ser adquirida e distribuída inmediatamente a través das redes de reparto dos grandes monopolios. Son todos eles factores e circunstancias que xa de por si, obviamente, animarían a calquera promotor a tentar minimizar a importancia dos impactos previstos. Incluso a adoptar, se fora necesario, severas e costosas medidas de sensibilización social se observan risco nos seus proxectos.

(Minicentral no río Requeixo en Trives. Observar o caudal que queda no río e o caudal que baixa pola presa. Incrible.)

 Evidentemente son moitos e variados os impactos causados na producción hidroeléctrica como son a implantación de obras transversais ( presas) que impiden a libre circulación das especies migradoras como o salmón, o reo, a anguía, a lamprea, a alosa ou o sábalo; a alteración da calidade das augas; os procesos erosivos, o impacto visual , e a destrucción do bosque hidrófilo de ribeira pola construcción de infraestructuras como pistas de acceso, canles de derivación ou redes de distribución; a modificación de leitos e marxes; a alteración substancial da dinámica do río en canto a canles fluíntes, perímetro mollado, ou temperatura da auga nos períodos de turbinación e amoreamento; destrucción de áreas de freza; mortandade nas turbinas, reixas e canles;disminución substancial de capturas na práctica da pesca deportiva, etc, e sobre todo a detracción da canle e a reducción drástica da corrente fluínte do río ó longo de varios quilómetros.

(Minicentral do río Limia. Observar como viña o río " a tope" e como se desvia polo canal "a tope" o caudal ecolóxico vese na seguinte fotografía. O río Limia queda a partir da presa como un regatiño de montaña no mes de agosto. Pobre río Lethes. )

 É loable que a Consellería de Medio Ambiente abrira, por fin, varios expedientes sancionadores por incumprimento das medidas correctoras establecidas nos dictames ambientais emitidos por cada proxecto e por incumprimento no disposto na vixente Lei de Pesca Fluvial de Galicia 7/1992. En definitiva, Galicia non pode asumir na magnitude que se pretende, os impactos derivados deste aproveitamentos hidroeléctricos, máxime cando sabemos que non van supoñer máis aló do 5% da nosa producción exerxética autóctona, por moito que o recén presentado Libro Branco da Enerxía Galega aposte polas enerxías renovables e polo aproveitamento dos recursos propios, e malia aque os promotores estean a anunciar insistentemente que a lexislación vixente lles permite dobrar a actual potencia de 150 MW. 

(Río Limia. Esto é o que queda da fotografía anterior. Incrible.)

Non hai moito, varios profesores da Universidade de Santiago solicitaron unha moratoria neste eido apuntando que se trata dun negocio particular e fabuloso causante de danos irreparables ós nosos ecosistemas fluviais. A Xunta de Galicia deberá examinar e analizar detidamente, admitir e rexeitar con independencia, sen arbitrariedades, con eficacia e profesionalidade, cada concesión, cada proxecto, sen máis interese có derivado do propio interese social, na defensa do medio ambiente, e do progreso ¡naturalmente !.

 espa.gif (2151 bytes)  Salir español.                                                 galicia.gif (2685 bytes)  Saír galego.