Estoute agardando.
Vés disfrazada? Non o sei, na quedada da mensaxe non
eras moi explícita. Querías sorprenderme?
Conseguíchelo.
Agárdote mentres a
fariña volve ás rúas brancas de novo en Viana. Esta mañá
os boteiros do Val de Conso danzaban en Vilariño. En
Viana os boteiros, acenábanlle ás miradas dos veciños e
das veciñas dando brincos ao redor do pilón no que aínda
ficaba unha pombiña, feita con mans cativas, para a
lembranza de Suso. Na tele, os cigarróns corrían en
Verín mentres en Laza os peliqueiros agardaban a saída
da misa dos e das crentes. Podíamos percorrer grande
parte do País e ver que todos a unha, dun xeito e doutro,
coa súa máscara, co seu correr, con brincos, vinchas e
moncas expoñen o triunfo da vida, o renacer do ano, a
volta do zume ás árbores… Despois do duro inverno, a
primavera avanza sen deterse.
Algunhas vilas
súmanse ao entroido con folións e acollen máscaras
xurdidas na aldea e ritos que se afastan do baile de
máscaras e disfraces. Véndese a tradición? Non,
espállase... Cada quen incorpora actividade cultural á
súa vida, cada colectivo, se suma a un feito cultural,
que lonxe de ser bilingüe, e a prol de ser harmónico,
exprésase en galego dende a súa orixe e suma, dende cada
folión.
É por iso que…
mércanse bombos para cativos e cativas e medran os
folións con eles, así tamén medran moitas máscaras,
construíndo o sentimento común, colectivo. Unión de
unións, harmonía. O Entroido cadra fóra de triángulos e
círculos. O entroido cobra esencia, no seu espazo, o
mundo da participación colectiva, e da actividade
social.
Un puñado de fariña
vólveme á realidade, o sorriso dunha moza embozado tras
un palestino me di que xa estás a tardar de máis.
- Os que veñen sen
máscara teñen fariña, os dos disfraces non. Ti non tes
disfrace, xa que logo, fariña…
O sorriso comunica
travesura, xogo e vida. Sabes que… ese sentir da vida
concéntrase no entroido, igual que na primavera que
malia a todo, non se detén…
Os disfraces están a
bailar na praza, e andan dun lado a outro e penso nas
diferenzas existentes entre unha máscara de calquera
disfrace de calquera entroido do mundo e a careta dun
boteiro, unha pantalla de Xinzo, a faciana dun cigarrón
ou a expresión do peliqueiro. En calquera delas estamos
todos e todas nós, está a nosa historia, están as
lembranzas e en grande medida está o noso futuro se
queremos seguir sendo como somos.
Outra puñada de
fariña e máis sorrisos, a praza de Viana cobra vida e
ritmo, aos toques das eixadas e os bombos, e nas
carreiras de mozos e mozas que andan a fariña repetindo
un rito máxico e de longo recorrido no tempo.
Ao fin chegaches,
vés acompañada por amigas e amigos, algúns de fóra,
vides de Verín e a sorpresa polo descubrimento coñécese
nas súas caras. Ningún deles imaxinaba algo así, unha
moza vén disfrazada de demo, e outra de enfermeira, un
mozo de vampiro e outro de indio, o resto, veñen sen
disfrazar…
Os disfraces bailan
na praza ao ritmo de folión. A fariña branquea nas
caras, nas roupas , nas rúas, nos bares…
Aos de fóra lles
resulta, incríbel, e a fariña e as máscaras fan unha
mestura de medo e desexo, de querer e non querer xogar,
lembra sensacións de nenos ou nenas, unha proposta que
integra na participación e no rito cunha verbas como:
- Os que veñen sen
máscara teñen fariña, os dos disfraces non. Ti non tes
disfrace, xa que logo, fariña…
Ao pouco tempo
estamos a bailar xuntos, moitas máscaras de disfrace
bailan, outros, coma nós estamos cheos de fariña, un
bico con sabor a pan e un sorriso:
- Sabes que… Me
encantan os boteiros…
- E a min as mozas
rebozadas…
O noso grupo de
amigos, mozas de Madrid, un mozo de Valladolid, unha
parella de Valencia, e outros mozos de Badaxoz bailan ao
noso carón e piden, en galego, Máis Fariña, e máis
folións.
Nestes recunchos do
país, nestas bisbarras ourensáns, as máscaras bailan,
son expresión colectiva e diversa, enriquecedora para
todos e todas nós, a primavera está a vir sen deterse,
baile de máscaras ourensán, ritmos de folións, miradas e
harmonía, entroido sen xeometría, harmonía e
participación, ti e máis eu, todos e todas os de dentro
e os fóra, todos e todas nós, máis entroido, máis
folións.